Introductie

Bevolkingsdaling is een betrekkelijk nieuw fenomeen in Nederland. Sterker, de wereldbevolking gaat op termijn (rond 2075) dalen. Het werelddeel Europa kent al een krimp van de bevolking sinds 2004. Voor Nederland voorspellen demografen dat de top van de omvang van de bevolking wordt bereikt rond het jaar 2035. Ons land telt dan zo'n 17 miljoen inwoners. Los van oorlogen of epidemieën hebben we alleen maar groei van de omvang van de bevolking gekend.

In Nederland zien we dat enkele regio's al enkele jaren in de daling zitten, waarbij Zuid-Limburg voorop loopt, zowel in de tijd gezien als qua snelheid waarin de terugloop zich manifesteert. Vele regio's zullen volgen, terwijl bijvoorbeeld de Noordvleugel van de Randstad nog decennia van groei voor zich ziet.

Daling van de bevolking is voor politici, bestuurders en beleidsmakers een moeilijk te hanteren onderwerp. Dat komt in de eerste plaats door de negatieve connotatie van het woord 'daling' of zo u wilt het woord 'krimp'. In de tweede plaats weet men niet hoe men naar deze ontwikkeling moet handelen, omdat men er geen ervaring mee heeft. Voorbeelden, zoals het leeglopen van Franse plattelandsgemeenten of de forse bevolkingskrimp in het voormalige Oost-Duitsland zijn niet te vergelijken met de situatie in Nederland. In de derde plaats heeft men geen idee van de oorzaken van bevolkingsdaling.

In februari 2006 hebben Wim Derks, Peter Hovens en Leo Klinkers een document opgesteld onder de titel 'Structurele bevolkingsdaling, Een urgente nieuwe invalshoek voor beleidsmakers'. Met deze studie heeft het driemanschap het thema 'bevolkingsdaling' op de politieke agenda gezet. Vervolgens hebben ze het 'Kenniscentrum voor Bevolkingsdaling en Beleid' in het leven geroepen.
Het Kenniscentrum houdt zich niet alleen bezig met onderzoek, maar schrijft ook publicaties, zoals 'De krimpende stad' en verzorgt met grote regelmaat presentaties over dit onderwerp.
Op deze website kunt u kennisnemen van een aantal artikelen, die verband houden met demografische ontwikkelingen: in relatie tot politiek-bestuurlijke vraagstukken.