Methode Klinkers

De architectuur van doel bereiken

Doel_bereiken

Wanneer u op basis van de architectuur van 'doel stellen' de gedeelde perceptie van de gewenste situatie in beeld hebt gebracht, is de vraag aan de orde hoe u die situatie kunt bereiken. Het plaatje hiernaast laat zien dat ik mij in Amsterdam bevind, dat ik daar niet wil zijn, maar dat ik graag in Brussel wil zijn.

In de meest ideale situatie leg ik de weg van A naar B af in een rechte lijn. In de praktijk zal dat niet lukken. Het is bijvoorbeeld onmogelijk om met de fiets honderden meters over een rechte lijn te fietsen zonder daar van af te wijken, laat staan om een rechte koers te varen in een complexe maatschappelijke werkelijkheid. Om niet al te ver uit koers te geraken hebben we een feedbackmechanisme nodig, in de cybernetica spreken we over negatieve feedback. Dat betekent het ongedaan maken van afwijkingen.

Om de weg van A naar B af te leggen moet u eerst vastleggen welke stations u onderweg moet passeren. Daarnaast moet u bepalen op welke momenten u nagaat of u van de koers bent afgeweken en of het nodig is om de koers bij te stellen.

In de situatie waarin u zich aanvankelijk bevindt zitten enkele knelpunten. In de gewenste situatie doen die problemen zich niet meer voor. Een tussenstation hebt u bereikt op het moment dat u een van de problemen hebt opgelost. Daarom moet het afleggen van de weg van A naar B worden gezien als een verwijderingsproces (uit A) in de richting van B. Doorgaans legt men de focus op B, de wenselijke situatie, waardoor onvoldoende aandacht uitgaat naar het proces.
Het adagium 'het proces is belangrijker dan het resultaat' wordt daarom vaak niet begrepen, terwijl een uitspraak als 'afrekenen op resultaat' ten onrechte veel aanhangers kent.

Niet elke koersafwijking hoeft te worden bijgesteld. Maar vooraf moet welk duidelijk zijn wanneer een afwijking niet meer acceptabel is en u moet ingrijpen om de koers bij te stellen. Dat is de bandbreedte die u moet vastleggen. Wanneer de band wordt overschreden gaat de alarmbel rinkelen als signaal om andere maatregelen te treffen. Deze maatregelen kunnen pas worden vastgesteld, nadat een analyse heeft plaatsgevonden van het hoe en waarom van de afwijking. Zonder deze analyse dreigt er meer van hetzelfde en dus verkeerde (intensivering van de bestaande maatregelen) met als gevolg dat de koersafwijking alleen maar toeneemt. We noemen dit positieve feeback. Dat klinkt positief, maar is het beslist niet.

Zie verder ook

     In de e-cursus Uitvoerbaar Beleid Maken kunt u deze methode tot in detail leren, mede aan de hand van vele tientallen voorbeelden uit de praktijk en van tools die een beleidsmaker nodig heeft om concrete beleidsresultaten te realiseren.