Grote Foutenboek

Valkuil van het oplossingendenken

Dit is een van de moeilijkste begrippen, deel uitmakend van de fouten uit het Grote Foutenboek. De valkuil bestaat uit drie lagen:

1. Stel u hebt een probleem. In plaats van dat probleem een duidelijke naam te geven discussieert u over dat probleem in de vorm van een oplossing van dat probleem. U zegt bijvoorbeeld: 'Er moet een goede communicatiestructuur komen.' Dat is een door u bij voorbaat aangevoerde oplossing voor een probleem waarvan u niet de naam noemt. U hebt het over een oplossing, en dat maakt het bijzonder moeilijk voor u om eerst nog eens even rustig neer te zitten en u af te vragen over welk probleem het nu eigenlijk gaat. De essentie van dat type gedrag is 'Jumping to solutions'.

2. Als niemand in uw omgeving u dwingt eerst een stap terug te zetten en helder te formuleren wat eigenlijk het probleem is, het knelpunt, het symptoom, de pijn of de ellende, dan is de volgende stap dat de bij voorbaat aangeboden oplossing de vorm krijgt van een stelselwijziging: u gaat de oplossing de gedaante geven van een voorstel tot herordening van structuren en procedures: structuursturing dus.

3. Ten slotte rondt u dat af met een voorstel voor nieuwe, of voor aanpassing van bestaande regels. U duikt in de regulering. Op die manier ontstaat een proces van positieve feedback: omdat dit soort oplossingen nooit iets wezenlijk oplost, maar alleen de symptomen verder aanjaagt, raakt u steeds verder van huis, woekert de wildgroei van herordeningen van structuren en procedures (annex overregulering) voort, waarna het proces eindigt in 'withinputoverload'.