Boekbesprekingen

Krimpen zonder klein te worden

Leo Klinkers, Jan Prij en Harrie Verbon, Krimpen zonder klein te worden, Christen Democratische Verkenningen Herfst 2008

door Leo Klinkers (januari 2009)

Dat we over de hele wereld te maken hebben – en in toenemende mate zullen krijgen – met krimp van de bevolkingsomvang is onder demografen al jaren bekend. Maar het is met name Wim Derks (Etil/Universiteit van Maastricht) die al in de loop van de jaren negentig een en andermaal aandacht vroeg voor de politiek-bestuurlijke consequenties van deze kwestie. Dat werd echter niet (h)erkend. Zij die bekleed zijn met bestuurlijke verantwoordelijkheid kunnen niet zomaar een draai maken naar herijking van beleid op basis van de nieuwe inzichten over bevolkingsontwikkelingen. Zoals Peter Bertholet, directeur van het Wgr-orgaan Parkstad Limburg, het tijdens een presentatie op de VNG-Gemeentedagen in de RAI op 6 november 2008 uitdrukte is de remweg bijzonder lang. De omslag van de politiek van de groei naar de politiek van de krimp duurt zo’n tien jaar.

CDV_Herfst_2008

Aan de ontkenning van de noodzaak om politiek-bestuurlijk na de gaan denken over bevolkingskrimp kwam abrupt een einde toen wij (Wim Derks, Peter Hovens en ik zelf) op verzoek van de secretarissen van de Raad voor Verkeer en Waterstaat en de VROMRaad, een studie schreven onder de titel Structurele bevolkingsdaling, een urgente nieuwe invalshoek voor beleidsmakers (2006). Opeens was dat aanleiding voor een wassende stroom publicaties in dag- en vakbladen, besprekingen op radio en tv, en vooral ook vragen in gemeenteraden, provinciale staten en de Tweede Kamer. En die aandacht is er nog steeds.
Die groeiende belangstelling voor bevolkingskrimp bracht de redactie van het tijdschrift Christen Democratische Verkenningen op het idee om een bundel te concipiëren waarin bevolkingsdaling vanuit zoveel mogelijk verschillende invalshoeken zou worden belicht. Zo bevat deze publicatie niet alleen een overzichtsartikel van ons drietjes (tevens oprichters van het Kenniscentrum voor Bevolkingsdaling en Beleid, maar ook artikelen over bedreigingen en kansen, over vergelijkbare ontwikkelingen in andere landen, over de relatie tussen krimp, economische welvaart en maatschappelijke solidariteit.

Maar dwars door alle bijdragen heen loopt als rode draad de oproep om de bevolkingskrimp pro-actief  hoog op de politieke agenda te plaatsen. Het raakt namelijk alle beleidsdossiers.