Bestuur en Beleid Suriname Versterking bedrijfsleven en midden- en kleinbedrijf

Versterking bedrijfsleven en midden- en kleinbedrijf

door Leo Klinkers (25-10-07)

Analyse van de belangrijkste knelpunten
In opdracht van de Kamer van Koophandel en Fabrieken, gefinancierd door de Interamerican Development Bank (IDB) in Suriname, schreef ik in maart-april 2007 het Report on Gaps and Opportunities for New Business Creation and Small and Microenterprises Development in Suriname. Dat rapport (Nederlandse versie) gaat over kansen en bedreigingen voor het midden- en kleinbedrijf in Suriname.

Met assistentie van vier lokale consultants (Marlène Amelo, Levina Schüller, Humphrey Bendt en Ronnie Antonius), het bestuderen van een grote stapel onderzoeksmateriaal en het voeren gesprekken met een twintigtal ondernemers en experts op dat gebied, kwam deze studie tot stand. De kern daarvan is: de Surinaamse overheid is zelf de grootste vijand van een midden- en kleinbedrijf dat probeert zich te ontworstelen uit een door die overheid gedomineerd economisch systeem. Waar het midden- en kleinbedrijf in andere samenlevingen de motor van de economie vormt, is dat in Suriname niet het geval, en het is juist de overheid die als rem op die ontwikkeling fungeert. Hoe dat precies in elkaar zit kunt u het beste lezen in het rapport zelf.

Het is dus een rapport met harde conclusies. Dat maakte het voor de opdrachtgevende Kamer van Koophandel niet eenvoudig om er mee naar buiten te komen. Dergelijke kritiek op de rol van de overheid zelf, is niet alleen ongebruikelijk, maar vooral ook ongemakkelijk. Publicatie heeft daarom pas op 15 oktober 2007 plaatsgevonden.

Daarna zijn er enkele artikelen over verschenen in De Ware Tijd. Ze laten goed zien hoe moeilijk het is om met een vervelende boodschap om te gaan. Achtereenvolgens:

15 oktober 2007 Rapport Klinkers komt hard aan
22 oktober 2007 IDB-rapport: ‘Overheid vijand van zichzelf, de samenleving en het bedrijfsleven’
23 oktober 2007 Eigen productie niet de belangrijkste groeifactor economie 2004
25 oktober 2007 Geen IDB-rapport
26 oktober 2007 Suriname nog niet klaar voor vrijhandel
14 januari 2008 Bedreigingen en kansen voor het Midden- en Kleinbedrijf

 

Concrete acties om knelpunten aan te pakken
Tussen maart en juli 2010 ontwierp Leo Klinkers, in nauwe samenwerking met de Kamer van Koophandel en Fabrieken, een tweede analyse van de knelpunten die vooruitgang van de domestic private sector belemmeren en met name het midden- en kleinbedrijf hinderen om als banenmotor te groeien. Dit rapport is getiteld Gemakkelijker kunnen ondernemen in Suriname: de weg naar zelfredzaamheid. Als opdrachtgever fungeerde het Suriname Business Forum, in het kader van een groot EU-project dat de promotie van de private sector tot doel had. Dit rapport bevat 56 acties om de slechte ranking van Suriname, conform de Wereld Bank analyse inzake de ease of doing business in 183 landen, in enkele jaren aanzienlijk te doen verbeteren. Daarom heet het rapport over gemakkelijker ondernemen in Suriname het rapport over de ease of doing business.

Enkele successen van die acties
Twee zeer grote knelpunten om gemakkelijk in Suriname te kunnen ondernemen zijn nu opgelost.
In de eerste plaats is het vergunningenstelsel aanzienlijk vereenvoudigd. Het Staatsbesluit dat in 1981, ter uitvoering van het desbetreffende Decreet (=wet) van 1981 een lange lijst van vergunningplichtige beroepen en bedrijven omvatte is drastisch ingekort. Daarnaast is dat deel van de vergunningverlening dat in handen was van de Districtscommissarissen gecentraliseerd bij het Ministerie van Handel en Industrie. Het waarom hiervan wordt uitvoerig beschreven in het hierboven genoemde rapport over de ease of doing business. Zie voor de vereenvoudigde lijst van vergunningplichtige beroepen en bedrijven het betreffende Staatsbesluit van 27 mei 2011. Zie daarnaast een beknopt artikel uit De Ware Tijd van 20 juni 2011 met een handige toelichting op de essentie van dat nieuwe Staatsbesluit.
Een tweede winstpunt is dat de procedure voor het oprichten van een NV is terug gebracht van gemiddeld ruim 600 dagen tot ongeveer een week. Niet langer hoeft de aanvrager van een NV – nadat conceptstatuten bij een notaris zijn ontworpen – door de lijdensweg van ellenlange bureaucratische procedures bij de overheid voordat de President een verklaring van geen bezwaar heeft getekend.

Zie ook het front office bureau van KPPC: Faya Lobi.